Vadeli Işlemler Sözleşmelerine Ilişkin Genel Hükümler

Vadeli Işlemler Sözleşmelerine Ilişkin Genel Hükümler
Sözleşmede yer alan hükümler, Borsa’da kote edilmiş değişik vadelerdeki tüm “VOB-IMKB 30”, ”VOB-DİBS 91”, “VOB-DİBS 365”, ”VOB-YTL Dolar”, “VOB-YTL Euro”, “VOB-Ege Pamuk”, “VOB-Anadolu Kırmızı Buğday” sözleşmelerine uygulanır.
Borsada işlem gören yukarıdaki sözleşmelerin Borsa’ya emir iletilmek suretiyle Borsa’da alınıp satılması ile sözleşmeyi alanlar/satanlar, ayrıca sözleşme imzalanmasına, bir bildirimde bulunulmasına veya bir basılı evrakın kendilerine teslim edilmesine gerek olmaksızın İlgili Mevzuat çerçevesinde bu sözleşmede yer alan hakların sahibi ve yükümlülüklerin sorumlusu olur ve söz konusu hükümler sözleşmeyi alanları/satanları bağlar.
Sözleşmeye taraf olunmasıyla birlikte, Borsa Yönetmeliği veya Borsa Yönetmeliği’ne dayanılarak çıkarılan veya daha sonra çıkarılabilecek Borsa Genelgeleri, Takas Merkezi düzenlemeleri ile İlgili Mevzuat uyarınca yapılan diğer düzenlemelerde belirlenen teminat, teslimat ve sözleşme ile ilgili diğer tüm iş ve işlemlerin süresi içerisinde yerine getirileceği, sözleşme hükümleri ve bu hükümlerin uygulanması kabul ve taahhüt edilmiş olunur.
Borsa üyelerinin tabi olduğu özel yükümlülükler saklı kalmak kaydıyla, bu Sözleşme ve İlgili Mevzuat hükümleri Borsa üyesi olmayan sözleşme tarafları için de aynı şekilde bağlayıcıdır.
Borsa’da sözleşme alınıp satılması, Borsa işleminde eşleşen iki taraftan birinin uzun pozisyon alırken diğer tarafın kısa pozisyon alması anlamına gelir. Sözleşmelerde uzun pozisyon alınması işlemi alış, kısa pozisyon alınması işlemi ise satış olarak nitelendirilir. Borsa’da sözleşme alınması veya satılması ile ya yeni bir uzun veya kısa pozisyon sahibi olunur ya da daha önce mevcut olan bir pozisyon kapatılır.
Bir sözleşmede uzun pozisyon sahibi olan tarafın, aynı vadeli sözleşmede kısa pozisyon almasına veya kısa pozisyon sahibi olan tarafın, aynı vadeli sözleşmede uzun pozisyon almasına sebep olacak şekilde Borsa’da işlem yapması veya bu işlemin “Hesapların Güncelleştirilmesi, Teminat Tamamlama ve Temerrüt” bölümünde belirtildiği şekilde temerrüt nedeniyle Borsa ve/veya Takas Merkezi tarafından re’sen yapılması durumunda, bu kişinin aynı sözleşmede kısa pozisyon ve uzun pozisyon sahibi olarak sahip olduğu hak ve yükümlülükler aynı kişide birleşmiş olarak kabul edilir ve söz konusu hak ve yükümlülükler karşılıklı olarak netleştirilerek sona erdirilir. Ters işlem olarak adlandırılan bu işlem neticesinde açık pozisyonlar bu tutarda kapatılmış olur. Sözleşmelerin takasında hak ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi bakımından Takas Merkezi’nin alıcı karşısında satıcı, satıcı karşısında alıcı konumda olması ve eşleşen tarafların sözleşmenin takasına ilişkin olarak birbirlerine karşı talep haklarının bulunmaması sebebiyle, sözü edilen eşleştirme ve netleştirme suretiyle hak ve yükümlülüklerin karşılıklı olarak sona erdirilmesi hususunda, Borsa işleminde eşleşen tarafların veya diğer açık pozisyon sahiplerinin ya da hesabında ters işlem yapılan tarafın izni, onayı veya talimatı aranmaz. Söz konusu netleştirme işlemi Borsa veya Takas Merkezi ile üyeler tarafından ilgili hesaplar üzerinde re’sen yapılır.
Borsa işlemi neticesinde oluşan açık pozisyonlardan doğan hak ve yükümlülükler, sözleşmenin ters işlem ile Borsa’da kapatılması veya vadesinin gelmesiyle sona erer. Pozisyonun kapatılması neticesinde “Hesapların Güncelleştirilmesi Teminat Tamamlama ve Temerrüt” çerçevesinde kar ve zarar hesaplanmasından doğan hak ve yükümlülükler saklıdır.
Bunun dışında, sözleşmelerin veya açık pozisyonlardan doğan hak ve yükümlülüklerin Borsa içinde veya dışında başka bir yolla satılması veya devri mümkün değildir.